Prof. (hc) Uğur Derman

5 Şubat 1935’te Bandırma’da dünyaya geldi. Doğmadan dört ay önce babası Maliye Vekâleti merkez teşkilatı memurlarından Mehmed Celâleddin’in (1896-1934) vefatı üzerine, dedesi Eczacı Osman Derman’ın (1876-1952) himâyesinde büyüdü. Çocukluğunu kısmen geçirdiği Üsküdar’ın tarihî birikimi, onun hayalinde çok tesirler uyandırdı. Haydarpaşa Lisesi’ndeki tahsili esnasında tanıdığı edebiyat hocası Mahir İz’in (1895-1974) yönlendirmesiyle Osmanlı yazı ve kültürüne merak sardı.

Ailesinde üçüncü eczacı olmak üzere İstanbul Üniversitesi Eczacılık Mektebi’ne girdi ve Üsküdarlı Hezârfen Hattat Necmeddin Okyay’a (1883-1976) 1955 yılında talebe oldu. 1960’da ta’lîk hattından icâzete hak kazandı. Üstâdının diğer eski kitap sanatlarındaki (ebrû, cild, âhar, zer-endûd yazı imâli…) ihtisasından feyz aldı, çeşitli hat cinslerinin inceliklerini öğrendi. Aynı yıllarda Prof. Dr. Süheyl Ünver (1898-1986), Hattat Macid Ayral (1891-1961) ve Halim Özyazıcı (1898-1964) gibi üstadlardan müzakere yoluyla istifade sağladı.

1960’ta eczacı olup askerliğini de bitirdikten sonra Taksim Gümüşsuyu’nda serbest eczacılık yaptı. Fethi Gemuhluoğlu’nun 1977’de vefatıyla, onun yerine Türkpetrol Vakfı’nın idaresini üstlendi. Bu görevine 2006 yılına kadar devam etti. Ayrıca 1985-2006 arasında Marmara ve Mimar Sinan üniversitelerinin Geleneksel Türk Sanatları bölümünde, Türk Kitap Sanatları Tarihi derslerini sürdürdü. Mimar Sinan Üniversitesi Senatosu’nca 1997 yılında kendisine fahrî profesör (Prof. h.c.) ünvânı verildi. 2009 yılında “Geleneksel Sanatlar” alanında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü’ne, 2010 yılında ise UNESCO Yaşayan Kültür Hazinesi ödülüne lâyık görüldü.

1961’den bu yana Osmanlı kültürü, hat ve kitap sanatlarına dair konferanslar verdi, ilmî tebliğler sundu. 30’u irili-ufaklı müstakil kitap olmak üzere, yazdığı makale ve ansiklopedi maddeleri ile birlikte neşriyatı 500’ü aşkındır. Haliç Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Çiçek Derman’la evli olan Uğur Derman’ın üç oğlu vardır.

Kubbealtı Yayınları’nda Çıkan Eserleri:

  • Tanbūri Cemil Bey’in Hayâtı, Mes’ud Cemil, İstanbul 2002 (Hazırlayan)
  • 18. Asırda Lâle, Ekrem Hakkı Ayverdi, İstanbul 2006 (Hazırlayan)
  • The Tulip in the 18th Century, Ekrem Hakkı Ayverdi, İstanbul 2006 (Hazırlayan)
  • Ömrümün bereketi: 1, İstanbul 2011
  • Murakka'-ı Hâs Tuğrakeş bir pâdişah: Sultan III. Ahmed, İstanbul 2009
  • Medresetü’l-Hattâtîn Yüz Yaşında, İstanbul 2015
  • Gurbetnâme, Süheyl Ünver - Uğur Derman Mektuplaşmaları, İstanbul 2018
  • Ömrümün Bereketi: 2, İstanbul 2019
  • Ömrümün Bereketi: 3, İstanbul 2019

Diğer Eserleri:

  • Medeniyet Âleminde Yazı ve İslâm Medeniyetinde Kalem Güzeli, Ankara 1974, 1989 (Hazırlayan)
  • Türk Sanatında Ebrû, İstanbul 1977
  • Türk Hat Sanatının Şaheserleri, İstanbul 1982
  • İslâm Kültür Mirâsında Hat Sanatı, İstanbul 1992
  • Letters in Gold, New York 1998
  • Calligraphies Ottomanes, Paris 2000
  • Siegel des Sultan, Berlin 2001
  • S.Ü. Sakıp Sabancı Müzesi: Hat Koleksiyonundan Seçmeler, İstanbul, 2002
  • Eternal Letters, Sharjah, 2009
  • Edebi ve Hattı ile Ali Alparslan, İstanbul 2010
  • Emin Barın Hat Koleksiyonu, İstanbul 2010
  • Doksandokuz İstanbul Mushafı, İstanbul 2010
  • Yeni Câmi Çeşme ve Sebîli'nin Kitâbesi, 2011
  • Kādıasker Mustafa İzzet Efendi Hilyesi, 2011
  • Harflerin Aşkı, İstanbul 2014
  • Türk Hat San’atından Seçmeler, İstanbul 2017